Pomoc integracyjna · Budżet osobisty · Świadczenie pieniężne o określonym przeznaczeniu
Żyj na własnych zasadach. Wsparcie dopasowane do Twojego życia.
Każdy człowiek ma prawo kształtować swoje życie zgodnie z własnymi życzeniami i wyobrażeniami. Czasem potrzebne jest do tego wsparcie – z powodu niepełnosprawności, choroby lub potrzeby opieki. Budżet osobisty (Persönliches Budget) daje możliwość samodzielnego organizowania tego wsparcia i podejmowania własnych decyzji.
Nie chodzi przede wszystkim o pieniądze. Chodzi o samostanowienie, swobodę wyboru i możliwość aktywnego kształtowania własnego życia.
W związku z budżetem osobistym wciąż spotkasz się z trzema pojęciami. Tak są ze sobą powiązane:
Pomoc integracyjna według niemieckiego Kodeksu socjalnego, księga IX (SGB IX), wspiera osoby z niepełnosprawnościami, których uczestnictwo jest znacznie ograniczone. Obejmuje np. świadczenia na rzecz uczestnictwa społecznego, uczestnictwa w życiu zawodowym, uczestnictwa w edukacji i rehabilitacji medycznej.
Budżet osobisty to szczególna forma otrzymywania tych świadczeń: zamiast świadczenia rzeczowego otrzymujesz na wniosek pieniądze i samodzielnie organizujesz wsparcie.
Budżet ma określone przeznaczenie: jest przeznaczony na wsparcie ustalone wcześniej. Cele, potrzeby, sposób rozliczenia i wysokość budżetu określa się w porozumieniu o celach (Zielvereinbarung) z instytucją finansującą (§ 29 ust. 4 SGB IX).
Budżet osobisty nie jest dodatkowym świadczeniem, lecz szczególną formą realizacji świadczeń. Zamiast z góry określonego świadczenia rzeczowego możesz na wniosek otrzymać świadczenie pieniężne i sam zdecydować, jak ma być zapewnione potrzebne Ci wsparcie.
„Osoby uprawnione mogą na wniosek otrzymywać świadczenia na rzecz uczestnictwa w formie budżetu osobistego.”
§ 29 ust. 1 zdanie 1 SGB IX – tłumaczenie nieoficjalne
Celem budżetu osobistego jest wspieranie osób z niepełnosprawnościami i potrzebujących opieki w możliwie samodzielnym życiu, podejmowaniu własnych decyzji i równym uczestnictwie w życiu społecznym. Jednocześnie realizuje on podstawowe założenia SGB IX i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zgodnie z którymi każdy człowiek ma prawo do samostanowienia, swobody wyboru i uczestnictwa.
Budżet osobisty jest przeznaczony dla osób, które z powodu niepełnosprawności, choroby przewlekłej lub potrzeby opieki mają prawo do świadczeń na rzecz uczestnictwa lub innych świadczeń socjalnych.
Należą do nich np. osoby z niepełnosprawnością fizyczną, niepełnosprawnością sensoryczną, niewidome lub słabowidzące, z zaburzeniami psychicznymi, z niepełnosprawnością intelektualną lub potrzebujące opieki. Decydujący nie jest jednak rodzaj niepełnosprawności, lecz to, czy spełnione są ustawowe warunki danego świadczenia.
Budżet osobisty może być co do zasady wykorzystywany na różne świadczenia, np. w zakresie uczestnictwa społecznego, uczestnictwa w życiu zawodowym, rehabilitacji medycznej lub innych świadczeń różnych instytucji rehabilitacyjnych, o ile przewiduje to prawo.
Budżet osobisty daje Ci możliwość dopasowania wsparcia do Twojego życia – a nie odwrotnie.
Sam decydujesz, kto Cię wspiera, kiedy wsparcie jest potrzebne, gdzie ma się odbywać i jak jest zorganizowane. Powstają w ten sposób indywidualne rozwiązania dopasowane do Twojej codzienności, Twoich celów i potrzeb.
Budżet osobisty wzmacnia Twoją odpowiedzialność i pozwala Ci kształtować wsparcie w sposób, który najlepiej Ci odpowiada.
Budżet osobisty można realizować na różne sposoby. Który jest dla Ciebie, zależy od tego, jak dużą część organizacji chcesz przejąć samodzielnie.
Wiele osób decyduje się korzystać z budżetu osobistego w modelu usługowym. W takim przypadku zlecasz usłudze asystencji – np. comitante lub innemu usługodawcy – realizację uzgodnionych świadczeń asystencji.
Usługa asystencji przejmuje zadania organizacyjne, takie jak planowanie pracy personelu, zastępstwa, umowy o pracę, rozliczanie wynagrodzeń, ubezpieczenia i inne zadania administracyjne. Dzięki temu nie musisz sam wykonywać obowiązków pracodawcy i możesz skupić się na swojej codzienności.
Ten model jest szczególnie odpowiedni dla osób, które chcą jak najmniej formalności, a mimo to same decydować o tym, jak jest zapewniane ich wsparcie.
Model pracodawcy daje Ci największą swobodę w organizowaniu asystencji. Sam jesteś pracodawcą swoich asystentów i decydujesz, kto Cię wspiera, jakie zadania są wykonywane i jak zorganizowane jest wsparcie.
Z tą swobodą wiąże się jednak odpowiedzialność. Jako pracodawca odpowiadasz m.in. za wybór asystentów, zawieranie umów o pracę, planowanie dyżurów i urlopów, rozliczanie wynagrodzeń oraz obowiązki w zakresie ubezpieczeń społecznych.
Ten model zapewnia najwyższy stopień samostanowienia, ale wymaga, abyś chciał samodzielnie przejąć zadania organizacyjne lub korzystał przy nich ze wsparcia.
Nie każdy chce lub może samodzielnie przejąć rozległe zadania administracyjne modelu pracodawcy. Dlatego często istnieje możliwość skorzystania z pomocy asystenta budżetowego.
Asystent budżetowy może wspierać Cię np. przy umowach o pracę, grafikach, rozliczeniach wynagrodzeń, kontaktach z urzędami, dokumentacji i sprawach organizacyjnych.
Jedno zawsze pozostaje bez zmian: to Ty podejmujesz decyzje. Asystent budżetowy pomaga w organizacji, ale nie odbiera Ci osobistej swobody decydowania.
Istotną zasadą SGB IX jest prawo wyboru i wyrażania życzeń (Wahl- und Wunschrecht).
„Przy podejmowaniu decyzji o świadczeniach i przy ich realizacji uwzględnia się uzasadnione życzenia osób uprawnionych.”
§ 8 ust. 1 zdanie 1 SGB IX – tłumaczenie nieoficjalne
Oznacza to, że Twoje osobiste życzenia muszą być co do zasady uwzględniane przy organizacji wsparcia. Należy do tego np. wybór modelu asystencji, wybór usługi asystencji lub decyzja o modelu pracodawcy.
Prawo wyboru jest wyrazem samostanowienia i ważnym elementem wsparcia skoncentrowanego na osobie. Obowiązuje w ramach przepisów prawa i jest uwzględniane przy decyzji właściwej instytucji.
Czasem rozpatrzenie wniosku trwa dłużej, choć już wiadomo, że co do zasady istnieje prawo do świadczeń. Aby nie zabrakło potrzebnego wsparcia, na warunkach ustawowych możliwa może być zaliczka.
„Jeżeli prawo do świadczeń pieniężnych istnieje co do zasady, a ustalenie ich wysokości będzie prawdopodobnie wymagało dłuższego czasu, właściwa instytucja powinna wypłacać zaliczki.”
§ 42 zdanie 1 SGB I – tłumaczenie nieoficjalne
To, czy warunki są spełnione w danym przypadku, sprawdza właściwa instytucja.
Budżet osobisty otwiera wiele możliwości dla większego samostanowienia i uczestnictwa. Jednocześnie wnioski, właściwość urzędów i przepisy mogą na początku wydawać się skomplikowane.
Pomagamy Ci zyskać przegląd sytuacji, poznać swoje możliwości i razem znaleźć właściwą drogę. Jeśli chcesz, towarzyszymy Ci przy przygotowaniu wniosków, ustalaniu potrzeb, wyborze odpowiedniego modelu i we wszystkich pytaniach dotyczących budżetu osobistego.
W centrum nie stoją formularze ani paragrafy, lecz Twoja sytuacja życiowa, Twoje cele i życzenia. Bo każdy człowiek powinien mieć możliwość samodzielnego kształtowania swojego życia i otrzymywania wsparcia, które naprawdę do niego pasuje.
comitante – bo samostanowienie zaczyna się tam, gdzie ludzie mogą podejmować własne decyzje.
Asystencja w codziennym życiu: w domu, w drodze, podczas wizyt, w czasie wolnym i w życiu rodzinnym – tak, jak chcesz żyć.
Asystencja w pracy, w nauce zawodu, w szkole i na studiach – aby liczyły się Twoje umiejętności, a nie bariery.
Od asystencji w codzienności po asystencję mieszkaniową: wsparcie dopasowane do Twojego życia, które wzmacnia Twoją samodzielność.
Niezależnie od tego, czy już otrzymujesz wsparcie, masz stopień opieki, korzystasz z pomocy integracyjnej, czy najpierw chcesz niezobowiązująco się poinformować – mamy dla Ciebie czas.
